محاسبه حقوق پارهوقت و ساعتی در سال ۱۴۰۵
قرارداد پارهوقت یعنی کار کمتر از ۴۴ ساعت در هفته — و طبق ماده ۳۹ قانون کار، مزد و همهٔ مزایا دقیقاً به نسبت همان ساعات محاسبه میشود. در این راهنما فرمول، حداقل مزد ساعتی ۱۴۰۵ و چند سناریوی رایج را با عدد میبینیم.
| حقوق پایه (نسبی) | ۰ |
| پایه سنوات | ۰ |
| بن کارگری | ۰ |
| حق مسکن | ۰ |
| حق تأهل | ۰ |
| حق اولاد | ۰ |
| بیمه سهم کارگر (۷٪) | ۰ |
| مالیات حقوق | ۰ |
محاسبه بر مبنای ماه ۳۰ روزه و بخشنامهٔ مزد ۱۴۰۵ است. حقوق پایه، بن، مسکن و سنوات به نسبت ساعات کار محاسبه میشوند؛ حق تأهل و حق اولاد طبق رویهٔ رایج بهصورت کامل لحاظ شدهاند.
قانون کار پارهوقت ۱۴۰۵ — مبنای قانونی (ماده ۳۹)
مبنای قانون کار پارهوقت، ماده ۳۹ است. این ماده میگوید مزد و مزایای کارگری که بهصورت نیمهوقت یا کمتر از ساعات قانونی کار میکند، به نسبت ساعات کار انجامیافته محاسبه و پرداخت میشود. یعنی پارهوقت بودن هیچ مزایایی را حذف نمیکند؛ فقط همهچیز نسبی میشود: حقوق پایه، بن کارگری، حق مسکن، عیدی، سنوات و مرخصی. به بیان ساده، حقوق کارگر پارهوقت همان حقوق کارگر تماموقت است، ضرب در نسبت ساعات کارکرد.
حداقل مزد ساعتی ۱۴۰۵
برای حداقلبگیر ۱۴۰۵: ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ÷ ۲۲۰ ≈ ۷۵۵٬۷۰۷ ریال در ساعت
عدد ۲۲۰ از ضرب ساعت موظفی روزانه (۷ ساعت و ۲۰ دقیقه) در ۳۰ روز به دست میآید — همان مبنایی که برای محاسبهٔ اضافهکاری هم استفاده میشود.
فرمول محاسبه حقوق پارهوقت
سادهترین روش، محاسبه با «نسبت کارکرد» است:
حقوق و هر مزیت = مبلغ تماموقت × نسبت کارکرد
جدول حقوق پارهوقت ۱۴۰۵ برای سناریوهای رایج (حداقلبگیر، ماه ۳۰ روزه)
| سناریو | نسبت | پایه + بن + مسکن (ریال) | خالص تقریبی پس از بیمه (ریال) |
|---|---|---|---|
| تماموقت (۴۴ ساعت/هفته) | ۱ | ۲۱۸٬۲۵۵٬۵۰۰ | ۲۰۲٬۹۷۷٬۶۱۵ |
| ۴۰ ساعت در هفته (۵ روز × ۸ ساعت) | ۰٫۹۰۹ | ۱۹۸٬۴۱۴٬۰۹۱ | ۱۸۴٬۵۲۵٬۱۰۵ |
| ۳۶ ساعت در هفته | ۰٫۸۱۸ | ۱۷۸٬۵۷۲٬۶۸۲ | ۱۶۶٬۰۷۲٬۵۹۴ |
| سهچهارم وقت (۳۳ ساعت) | ۰٫۷۵ | ۱۶۳٬۶۹۱٬۶۲۵ | ۱۵۲٬۲۳۳٬۲۱۱ |
| روزی ۶ ساعت، ۵ روز هفته (۳۰ ساعت) | ۰٫۶۸۲ | ۱۴۸٬۸۱۰٬۵۶۸ | ۱۳۸٬۳۹۳٬۸۲۸ |
| روزی ۴ ساعت، ۶ روز هفته (۲۴ ساعت) | ۰٫۵۴۵ | ۱۱۹٬۰۴۸٬۴۵۵ | ۱۱۰٬۷۱۵٬۰۶۳ |
| نیمهوقت / ۳ روز کامل (۲۲ ساعت) | ۰٫۵ | ۱۰۹٬۱۲۷٬۷۵۰ | ۱۰۱٬۴۸۸٬۸۰۸ |
| روزی ۴ ساعت، ۵ روز هفته (۲۰ ساعت) | ۰٫۴۵۵ | ۹۹٬۲۰۷٬۰۴۵ | ۹۲٬۲۶۲٬۵۵۲ |
| دو روز کامل در هفته (۱۶ ساعت) | ۰٫۳۶۴ | ۷۹٬۳۶۵٬۶۳۶ | ۷۳٬۸۱۰٬۰۴۲ |
| یک روز کامل در هفته (۸ ساعت) | ۰٫۱۸۲ | ۳۹٬۶۸۲٬۸۱۸ | ۳۶٬۹۰۵٬۰۲۱ |
ارقام برای کارگر مجرد بدون فرزند و بدون سابقه است؛ حق تأهل، حق اولاد و پایه سنوات در صورت شمول اضافه میشوند. برای سناریوی دقیق خودتان از ماشینحساب بالای همین صفحه یا ماشینحساب کامل حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ استفاده کنید.
مثال کامل: کارگر نیمهوقت متأهل با یک فرزند و ۲ سال سابقه
فرض کنید کارگری ۲۲ ساعت در هفته (نصف ساعت قانونی) کار میکند، متأهل است، یک فرزند دارد و ۲ سال سابقه دارد. فیش او در ماه ۳۰ روزه اینطور میشود:
| ردیف | محاسبه | مبلغ (ریال) |
|---|---|---|
| حقوق پایه | ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ × ۰٫۵ | ۸۳٬۱۲۷٬۷۵۰ |
| پایه سنوات | ۵٬۰۰۰٬۰۱۰ × ۰٫۵ | ۲٬۵۰۰٬۰۰۵ |
| بن کارگری | ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۵ | ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق مسکن | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۵ | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق تأهل | مبلغ ثابت | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق اولاد (۱ فرزند) | مبلغ ثابت، معاف از بیمه | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ |
| جمع ناخالص | — | ۱۳۳٬۲۵۳٬۳۰۵ |
| کسر بیمه سهم کارگر | ۷٪ × ۱۱۶٬۶۲۷٬۷۵۵ | −۸٬۱۶۳٬۹۴۳ |
| مالیات | زیر سقف معافیت | ۰ |
| خالص دریافتی | — | ۱۲۵٬۰۸۹٬۳۶۲ |
دقت کنید حق اولاد و حق تأهل در مبنای بیمه محاسبه میشوند یا نه: حق اولاد از بیمه و مالیات معاف است، اما حق تأهل جزو اقلام مشمول بیمه قرار میگیرد. به همین دلیل مبنای بیمه (۱۱۶٬۶۲۷٬۷۵۵) با جمع ناخالص (۱۳۳٬۲۵۳٬۳۰۵) برابر نیست.
بیمه، عیدی و سنوات نیروی پارهوقت
بیمه تأمین اجتماعی
کارفرما موظف است نیروی پارهوقت را هم بیمه کند. حق بیمه بر اساس مزد واقعی پرداختی محاسبه میشود و روزهای کارکرد در لیست بیمه درج میشود. ۷٪ سهم کارگر از اقلام مشمول کسر میشود — دقیقاً مثل تماموقت اما روی مبلغ نسبی.
عیدی و سنوات
عیدی و سنوات پایان کار نیز به نسبت کارکرد محاسبه میشوند؛ مثلاً نیروی نیمهوقت، نصف عیدی نیروی تماموقت با همان سابقه را میگیرد.
چند اشتباه رایج
- «پارهوقت یعنی بدون بیمه» — غلط است؛ بیمه از روز اول الزامی است.
- محاسبهٔ ساعتی با تقسیم بر ۱۹۲ یا ۱۷۶ — مبنای پذیرفتهشدهٔ روابط کار برای مزد ساعتی، ۲۲۰ ساعت در ماه (۷٫۳۳ ساعت روزانه) است.
- حذف بن و مسکن از فیش پارهوقت — این مزایا حذف نمیشوند، فقط نسبی میشوند.
- جمعهٔ بدون مزد — تعطیل هفتگی برای پارهوقت هم به نسبت، با مزد است.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ حقوق پارهوقت
حداقل حقوق ساعتی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
با تقسیم معادل ماهانهٔ حداقل مزد (۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال) بر ۲۲۰ ساعت موظفی ماه، حداقل مزد هر ساعت کار عادی در سال ۱۴۰۵ حدود ۷۵۵٬۷۰۷ ریال است. اگر جای دیگری عدد ۷۵۶٬۰۵۰ ریال دیدید، تفاوت فقط از گرد کردن ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه به ۷٫۳۳ میآید و هر دو عملاً یکی هستند.
تفاوت قرارداد پارهوقت با قرارداد ساعتی چیست؟
در قرارداد پارهوقت، ساعات کار ثابت و از پیش مشخص است (مثلاً هر هفته ۲۲ ساعت) و مزد ماهانه بهصورت نسبی پرداخت میشود. در قرارداد ساعتی، ساعات کار متغیر است و در پایان ماه، ساعات واقعی کارکرد در نرخ هر ساعت ضرب میشود. از نظر حقوقی هر دو مشمول قانون کار هستند و همهٔ مزایا — بیمه، عیدی، سنوات، مرخصی، بن و مسکن — به هر دو تعلق میگیرد.
آیا کارگر پارهوقت اضافهکاری میگیرد؟
بله، اما با یک تفکیک مهم. اگر ساعات کار از سقف قانونی (۴۴ ساعت در هفته یا ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه در روز) بگذرد، آن ساعات اضافهکاری با ضریب ۱٫۴ محاسبه میشود. اما ساعاتی که بیش از قرارداد ولی هنوز زیر سقف قانونی است، معمولاً با مزد عادی همان ساعت پرداخت میشود. برای جلوگیری از اختلاف، بهتر است نحوهٔ محاسبهٔ ساعات مازاد صراحتاً در قرارداد نوشته شود. جزئیات بیشتر در راهنمای اضافهکاری.
مرخصی استحقاقی کارگر پارهوقت چند روز است؟
طبق ماده ۶۴ قانون کار، مرخصی سالانهٔ کارگر تماموقت ۲۶ روز کاری (یک ماه با احتساب جمعهها) است. برای کارگر پارهوقت این عدد به نسبت ساعات کار محاسبه میشود؛ یعنی کارگر نیمهوقت حدود ۱۳ روز کاری مرخصی استحقاقی در سال دارد.
آیا کارفرما میتواند بن کارگری و حق مسکن پارهوقت را ندهد؟
خیر. بن کارگری و حق مسکن جزو مزایای قانونی هستند و پارهوقت بودن آنها را حذف نمیکند؛ فقط به نسبت ساعات کارکرد کاهش مییابند. حذف کامل این اقلام از فیش، تخلف محسوب میشود و قابل شکایت در ادارهٔ کار است.
سابقهٔ بیمهٔ کارگر پارهوقت چطور محاسبه میشود؟
ملاک، روزهایی است که کارفرما در لیست بیمه درج میکند. اگر روزهای کمتری برای شما رد شود، سابقهٔ بیمهتان هم کمتر انباشته میشود و این روی شرایط بازنشستگی اثر میگذارد. توصیه میشود سابقهٔ خود را بهصورت دورهای از سامانهٔ تأمین اجتماعی کنترل کنید و اگر مغایرتی دیدید، از همان ابتدا پیگیری کنید.
آیا میتوان همزمان دو قرارداد پارهوقت داشت؟
بله، قانون کار منعی برای اشتغال همزمان در دو محل ندارد و هر کارفرما جداگانه موظف به بیمه کردن شماست. فقط توجه داشته باشید که سابقهٔ بیمه در یک ماه بیش از ۳۰ روز محاسبه نمیشود؛ بنابراین دو قرارداد همزمان لزوماً سابقهٔ دو برابر ایجاد نمیکند.
جمعهکاری کارگر پارهوقت چطور حساب میشود؟
جمعه تعطیل هفتگی با مزد است و برای کارگر پارهوقت هم به نسبت ساعات کار، مزد آن پرداخت میشود. اگر کارگر در روز جمعه کار کند، طبق ماده ۶۲ قانون کار مستحق ۴۰٪ اضافه بر مزد آن روز است.
قرارداد پارهوقت باید کتبی باشد؟
بله. طبق ماده ۱۰ قانون کار، قرارداد کار باید کتبی و حاوی مشخصات طرفین، نوع کار، ساعات کار، مزد و مزایا و تاریخ انعقاد باشد. نوشتن دقیق ساعات کار هفتگی در قرارداد، مهمترین ابزار شما برای جلوگیری از اختلاف در محاسبهٔ مزد و مزایاست.
آیا کارگر پارهوقت بیمه، عیدی و سنوات دارد؟
بله. طبق ماده ۳۹ قانون کار، کارگر پارهوقت از همهٔ مزایای قانون کار — بیمه، عیدی، سنوات، مرخصی، بن و حق مسکن — به نسبت ساعات کارکرد برخوردار است. عیدی بر مبنای حقوق پایهٔ نسبی محاسبه میشود و سنوات پایان کار نیز به همان نسبت تعلق میگیرد؛ مثلاً نیروی نیمهوقت، نصف عیدی نیروی تماموقت با همان سابقه را دریافت میکند.
حقوق نیروی نیمهوقت در سال ۱۴۰۵ چقدر میشود؟
نیروی نیمهوقت (نصف ساعت قانونی) حداقل حدود ۱۰۹٬۱۲۷٬۷۵۰ ریال در ماه دریافت میکند: نصف حقوق پایه بهعلاوهٔ نصف بن و حق مسکن. بیمه نیز به همان نسبت کسر میشود و خالص دریافتی حدود ۱۰۱٬۴۸۸٬۸۰۸ ریال میشود. اگر متأهل باشد یا فرزند داشته باشد، حق تأهل و حق اولاد بهصورت کامل به این مبلغ اضافه میشود.